Một bệnh có thể do nhiều nguyên nhân gây nên và một nguyên nhân có thể gây ra nhiều triệu chứng bệnh khác nhau. Mỗi người có thể mắc nhiều bệnh một lúc và trên cùng một người có thể biểu hiện nhiều triệu chứng khác nhau do các nguyên nhân gây nên, trong đó có triệu chứng trùng lặp giữa các nguyên nhân. Do vậy rất dễ chẩn đoán nhầm giữa nguyên nhân này với nguyên nhân khác dẫn đến điều trị không đúng, ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.
Đối với bệnh ký sinh trùng cũng biểu hiện rất đa dạng nên khó chẩn đoán và dễ nhầm với bệnh khác. Đơn cử như mỗi loài giun sán có thể gây hàng chục bệnh khác nhau liên quan nhiều lĩnh vực trong lâm sàng. Ví dụ giun xoắn (Trichinella) liên quan bệnh truyền nhiễm Leptospira vì triệu chứng chính là sốt và đau cơ, thực tế đã nhiều trường hợp tử vong do chẩn đoán nhầm, hoặc Sán lá gan lớn (Fasciola) nhầm với ung thư gan, còn sán lá gan nhỏ Clonorchis/Opisthorchis thì gây ung thư. Nhiều loài giun sán vào não gây đau đầu, động kinh, co giật, liệt…hoặc có nhiều loài vào phổi gây u phổi hay tràn dịch màng phổi làm chẩn đoán nhầm u hay lao nên điều trị không đúng nguyên nhân. Giun sán không những chiếm thức ăn mà chất độc của chúng còn gây rối loạn chức năng các cơ quan trong đó có tủy xương và nội tiết…Triệu chứng làm mọi người khó chịu nhất là biểu hiện ngoài da với triệu chứng “sẩn ngứa/mề đay”. Ngứa do rất nhiều nguyên nhân gây nên và là triệu chứng khó chữa nhất hiện nay tuy không gây nguy hiểm tính mạng.
Nếu sẩn ngứa/mề đay có vai trò của ký sinh trùng thì sẽ chữa khỏi khi không kết hợp với cơ địa dị ứng. Nhiều trường hợp có cơ địa dị ứng và bị nhiễm ký sinh trùng thì khi chữa khỏi ký sinh trùng, bệnh sẩn ngứa/mề đay sẽ giảm nhưng không khỏi hoàn toàn và phải kết hợp với chuyên khoa da liễu hoặc chuyên khoa dị ứng để được tư vấn và điều trị. Tuy nhiên, nên xử lý ký sinh trùng trước vì chúng gây rất nhiều bệnh làm ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt lưu ý là môi trường ở Việt Nam bị ô nhiễm mầm bệnh ký sinh trùng rất cao nên hay bị tái nhiễm.
GS.TS.BS Nguyễn Văn Đề